Standpunten

Lees hier welke standpunten Vitens inneemt over alles wat te maken heeft met water, waterwinning en milieu.

Standpunt over afsluitbeleid

Vitens rekent voor haar klanten een kostendekkend tarief. Dat betekent dat als klanten hun rekening niet betalen, dat andere klanten opdraaien voor de kosten. Daarom is in de wet geregeld (Regeling afsluitbeleid kleinverbruikers drinkwater) dat als het in het uiterste geval nodig is, Vitens wanbetalers mag afsluiten van het water. Dat doen we niet voor ons plezier, want we weten als geen ander dat kraanwater een eerste levensbehoefte is. Vitens wil mensen die moeite hebben de rekening te betalen helpen met hun situatie. Daarom hebben we afspraken gemaakt met de NVVK – de branchevereniging voor schuldhulpverlening. Ook gaat Vitens graag in gesprek met gemeenten om te onderzoeken hoe afsluiting kan worden voorkomen. Wanneer een klant toch wordt afgesloten is dit na een zorgvuldig maandenlang traject. Maar als het uiteindelijk nodig is, sluiten we af. Andere klanten laten opdraaien voor de kosten vinden we geen juist signaal.

Standpunt over afvalwaterinjectie

Vitens is tegen alle vormen van mijnbouwactiviteiten onder haar winningen, ook tegen het injecteren van afvalwater onder drinkwaterwinningen van Vitens in Twente. Vitens is verheugd dat de NAM er deze zomer voor heeft gekozen de hervatting van het injecteren van afvalwater in het winveld onder drinkwatergebieden NIET te laten plaatsvinden. Echter, Vitens wil dat afvalwaterinjectie in dit winveld ook in de vergunning wordt uitgesloten. Dit is in lijn met het sector brede standpunt van de VEWIN voor STRONG om alle mijnbouwactiviteiten in en onder drinkwatergebieden uit te sluiten.

Postion paper Vitens AO afvalwaterinjectie NAM in Twente

Standpunt over afval- en reststoffen

Bij verschillende processen komen afval- en reststoffen vrij. Vitens wil deze afvalstroom zoveel mogelijk voorkomen. Daar waar afval ontstaat wordt dat op een doelmatige en efficiënte wijze afgevoerd, met de minste impact op het milieu. Verbranden en storten wordt pas in overweging genomen als er geen andere mogelijkheden zijn.

Vitens zet waar mogelijk in op het hergebruik van afval- en reststoffen. Daartoe maken wij onder andere een onderscheid tussen afvalstoffen (hoofdzakelijk bedrijfsafval, zoals hout en pvc) en reststoffen (stoffen die vrijkomen bij het zuiveringsproces van water, zoals kalkkorrels en ijzerslib). De gezamenlijke drinkwaterbedrijven hebben voor een juiste afvoer van reststoffen de Reststoffenunie opgericht. Deze draagt zorg voor een nuttige bestemming van reststoffen. Zo wordt ijzerslib dat bij het drinkwaterzuiveringsproces vrijkomt, gebruikt in de baksteenindustrie en bij de rioolwaterzuivering.

Standpunt over benchmark

Vitens vindt benchmarking een goed instrument om de prestaties van drinkwaterbedrijven te verbeteren. Ze doet al meer dan 10 jaar mee aan de vrijwillige benchmark van de Vewin.

Met de nieuwe Drinkwaterwet die in 2010 van kracht ging, zal de benchmark wettelijk verplicht worden. Vitens vindt dat een goede ontwikkeling. Drinkwaterbedrijven zijn monopolies. Daardoor hebben zij geen concurrenten en dat zou ertoe kunnen leiden dat zij niet efficiënt werken. Om er toch voor te zorgen dat de drinkwaterbedrijven zo efficiënt mogelijk werken, vergelijken de bedrijven met een benchmark hun prestaties onderling op een aantal terreinen: kwaliteit, klantenservice, milieu en kosteneffectiviteit. Mede door toepassing van de benchmark blijkt Vitens in staat om de prestaties op een hoger niveau te brengen onder gelijktijdige verlaging van de tarieven.

Standpunt over bescherming grondwater en bronnen

Vitens gebruikt voor de productie van drinkwater uitsluitend grondwater. Dit wordt van enkele tientallen tot zo’n tweehonderd meer diepte uit de bodem opgepompt. In vergelijking tot oppervlaktewater is grondwater van nature goed beschermd tegen verontreinigingen. Bovendien heeft het een vrijwel constante temperatuur van ca 10 graden. Dit maakt grondwater tot een ideale bron voor de drinkwatervoorziening.

De natuurlijke bescherming van grondwater is echter niet absoluut. Met het regenwater infiltreren allerlei stoffen van het grondoppervlak in het grondwater. Het gaat dan b.v. om mest, bestrijdingsmiddelen uit de landbouw, chemicaliën uit de industrie. Ter bescherming van de bronnen is het belangrijk om het gebruik van deze stoffen tegen te gaan.

Standpunt over bezoldiging directie

In Nederland is er zorg om de hoogte van de bezoldiging van bestuurders van de (semi)-publieke bedrijven. Kabinet en Tweede Kamer voeren een debat over een wettelijke norm voor de beloning van bestuurders en hoogste leidinggevenden in de publieke en semipublieke sector. In de plannen van de minister van Binnenlandse Zaken valt Vitens onder het zogeheten eerste regime waarbij de beloning van bestuurders en hoogste leidinggevenden niet mag uitstijgen boven een beloningsmaximum, gebaseerd op een brutosalaris van € 188.000.

Bij Vitens stellen de publieke aandeelhouders (gemeenten & provincies) het gevoerde bezoldigingsbeleid vast. Daarmee is publieke controle op de bezoldiging gegarandeerd. Het huidige beleid voldoet aan de adviezen van de Commissie Dijkstal. Vitens wil open en transparant zijn over de bezoldiging van haar Directie. Hierover wordt jaarlijks gepubliceerd in het jaarverslag van de NV. Hiermee voldoet Vitens aan alle eisen.

Standpunt over bluswater

Van oudsher levert Vitens (cq. de voorlopers van het bedrijf) aan gemeenten bluswater en plaatst het bedrijf brandkranen in het leidingnetwerk. Vitens vindt dit een belangrijke maatschappelijke verantwoordelijkheid. Daarom stelt Vitens alles in het werk zodat de levering van bluswater en de zorg voor schoon en betrouwbaar drinkwater elkaar niet in de weg zitten.

Door het fusieverleden van het bedrijf bestaan er veel verschillende afspraken tussen Vitens en de brandweer in ons verzorgingsgebied. Daarnaast blijken er verschillen van inzicht te bestaan omtrent een aantal aspecten rond de levering van voldoende bluswater.

Standpunt over bodemverontreinigingen

Meer dan de helft van de drinkwaterwinningen van Vitens wordt bedreigd door bodemverontreinigingen. De bronnen waaruit we het dagelijks drinkwater maken voor 5,6 miljoen Nederlanders horen schoon te zijn. Vitens wil daarom dat directe bedreigingen van de bronnen voor 2020 worden gesaneerd en wel op zo'n manier dat de bronnen voldoen aan de normen van de Kader Richtlijn Water. Dan zijn de bronnen zo schoon mogelijk. Als dit niet gebeurt betalen de klanten van Vitens uiteindelijk de rekening, en dat kan niet de bedoeling zijn. Vitens roept alle partijen die betrokken zijn bij bodemverontreinigingen op, de bescherming van de drinkwaterbronnen als hoogste prioriteit op te nemen. Het drinkwater is tenslotte van ons allemaal.

Standpunt over bollenteelt

Vitens zet zich continu in om de kwaliteit van haar bronnen te beschermen. Hierbij heeft Vitens specifiek aandacht voor meststoffen en bestrijdingsmiddelen, vooral binnen grondwaterbeschermingsgebieden. Bij de bloembollenteelt, met name de lelieteelt, worden veel bestrijdingsmiddelen gebruikt waardoor er risico’s ontstaan voor de kwaliteit van het grondwater. Vooral in kwetsbare gebieden (als gevolg van de bodemopbouw - zandgronden zonder kleilagen) is het zorgelijk als er veel bestrijdingsmiddelen of meststoffen worden gebruikt. Vitens vindt dat potentiele bedreigingen voor de waterwinning moeten worden weggenomen. Dit doet Vitens onder andere door gemeenten te bewegen dergelijke teelten binnen grondwaterbeschermingsgebieden te verbieden, dit alles met als doel de kwaliteit van haar bronnen op lange termijn te kunnen garanderen.

Standpunt over bruin water

Vitens is er trots op dat het door haar geleverde drinkwater alleen bestaat uit gezuiverd grondwater, zonder toevoegingen. Toch kan het soms voorkomen dat klanten tijdelijk bruin water uit de kraan krijgen. Dit wordt veroorzaakt door deeltjes ijzer en mangaan die van nature voorkomen in het grondwater. Bij het zuiveren van het grondwater tot drinkwater halen filters ijzer en mangaan voor het grootste deel uit het water. Een klein deel gaat door de filters heen en zet zich af in de leidingen. Onder normale omstandigheden merkt de klant hier niets van en bovendien zijn ijzer en mangaan niet schadelijk voor de gezondheid. Door veranderingen in stroomsnelheid en/of stroomrichting in het leidingnet kunnen de afzettingen loskomen. Dit gebeurt door o.a. bij onderhoud- en reinigingswerkzaamheden die wij periodiek verrichten.

Vitens doet er alles aan om het ontstaan van bruin water te voorkomen. Daartoe leggen wij onze netwerken op een bepaalde manier aan, waardoor de kans op afzetting minimaal is. Daarnaast maken onze medewerkers regelmatig de leidingen schoon om teveel ijzer- en mangaanafzetting te verwijderen. Hoewel wij het tijdelijk ongemak begrijpen bij bruin water, is het probleem meestal binnen enkele uren verholpen.

Lees meer over bruin water

Standpunt over commerciële activiteiten

Op grond van de Drinkwaterwet zijn drinkwaterbedrijven bedrijven met publieke aandeelhouders. Zij houden zich uitsluitend bezig met hun publieke kerntaken. Deze hebben betrekking op het in stand houden van een duurzame drinkwatervoorziening, bijdragen aan de bescherming van de bronnen, bijdragen in het verantwoord omgaan met drinkwater door afnemers in het controleren van installaties van afnemers. Indien drinkwaterbedrijven commerciële taken verrichten dan dienen deze juridisch en financieel gescheiden te zijn van de publieke taak. Hiermee wordt voorkomen dat kapitaal van het publieke bedrijf wordt ingezet voor commerciële activiteiten (kruissubsidie, oneerlijke concurrentie) en dat risico’s van de commerciële activiteiten worden afgewenteld op de gebonden klanten van het publieke bedrijf. De ACM ziet erop toe dat de drinkwaterbedrijven zich aan deze regels houden.

Vitens is het ermee eens dat er geen vermenging mag optreden tussen publieke en commerciële taken. Risico’s van commerciële activiteiten mogen niet worden afgewenteld op de gebonden klanten.

Standpunt over corporate governance code

De Nederlandse corporate governance code, vaak aangeduid als de code-Tabaksblat, is een gedragscode voor beursgenoteerde bedrijven met als doel verbeterde transparantie in de jaarrekening, betere verantwoording aan de Raad van Commissarissen en een versterking van de positie van de aandeelhoudersvergadering. De code bevat meer dan 100 regels over onder andere taak, werkwijze, hoogte en samenstelling van de beloning van bestuurders en commissarissen. Bij de code geldt de ‘pas toe of leg uit’-regel: ondernemingen dienen in het jaarverslag aan te geven of zij de codevoorschriften toepassen en zo niet, waarom niet. Dit is wettelijk vastgelegd. In december 2008 is de Code geactualiseerd door de Commissie Frijns. De geactualiseerde Code is op 1 januari 2009 in werking getreden.

Vitens is geen beursgenoteerd bedrijf en valt dus formeel niet onder de werking van de code. Vitens vindt de code echter een goede basis voor een maatschappelijk verantwoorde invulling van taken en verantwoordelijkheden van de bestuursorganen binnen ons bedrijf. Daarom past Vitens de code op vrijwillige basis toe.

Standpunt over drinkwaterprijs

Drinkwater is een van de laatste nutsvoorzieningen in Nederland. En met recht: het gaat tenslotte om een eerste levensbehoefte. 24/7 levert Vitens schoon en betrouwbaar drinkwater, tegen zo laag mogelijke kosten. Elk jaar investeert Vitens 120 miljoen euro in de infrastructuur om de levering en kwaliteit te kunnen blijven garanderen. Dankzij innovaties en door steeds efficiënter te werken  is het ons gelukt om de drinkwaterprijs gelijk te houden sinds 2008. We vinden dat horen bij onze publieke taak – om drinkwater betaalbaar te houden. Toch zien we dat overheden graag meevaren op de 'lage' drinkwaterprijs. De Belasting op leidingwater en zogeheten precario die in sommige gemeentes wordt geheven, zorgen ervoor dat het drinkwater in Nederland terecht is gekomen in het belastingrijtje van tabak, alcohol en benzine. En dat terwijl het duurzaam en gezond is. Vitens vindt deze belastingen buiten proportie. We willen dus dat ze worden afgeschaft en verboden, zodat onze klanten een eerlijke prijs betalen voor hun kraanwater.

Standpunt over uitleg over leidingen

Vitens moet voldoen aan de regels voor drinkwatervoorziening die zijn vastgelegd in de Drinkwaterwet. Belangrijke onderwerpen zijn de regels voor kwaliteit en leveringszekerheid, het publieke eigendom van de bedrijven en de winstregulering. De wet valt onder de verantwoordelijkheid van de Minister van Infrastructuur en Milieu (-I&M). De regels voor de kwaliteit zijn gebaseerd op de Europese Drinkwaterrichtlijn.

Standpunt over drugs

Vreemde stoffen horen in het grondwater niet thuis. Zo ook drugs en drugsafval die door gebruikers en criminelen door het toilet worden gespoeld en zo in het milieu terecht komen. Momenteel is er nog niet veel bekend over hoe drugs zich gedraagt onder de grond en in welke stoffen drugs uiteenvalt door bodempassage en daarom is op dat gebied meer onderzoek nodig.

Vitens heeft nog geen drugs aangetroffen in haar grondwater, maar is desondanks alert. Elke dag meet Vitens haar water op een zeer breed spectrum aan stoffen; Vitens meet het ruwe water, meet tijdens het productieproces en meet het uitgaande water. Vitens breidt telkens haar meetspectrum telkens uit op basis van nieuwe kennis. Daarnaast meet het drinkwaterbedrijf het grondwater altijd preventief in waarnemingsputten die bij alle winningen staan.

Er wordt zowel op bekende en onbekende stoffen gemeten zodat er op tijd maatregelen genomen kunnen worden als dat nodig is. Op de plekken waar Vitens via oeverfiltratie drinkwater maakt staat membraantechnologie klaar om vreemde stoffen, dus ook drugs en drugsafval en eventuele reststoffen, zoveel mogelijk te kunnen zuiveren. Als er stoffen in het ruwe water voorkomen die er niet in thuis horen, ook dan zal Vitens die zuiveren. Vitens is dan ook op allerlei stoffen voorbereid, of dit nu gaat om drugs, medicijnresten, bestrijdingsmiddelen, nitraten of chemicaliën.

Vitens houdt daarom maatschappelijke ontwikkelingen scherp in de gaten. Dat laat onverlet dat deze stoffen niet in het milieu thuis horen. Vitens pleit voor een integrale aanpak van deze stoffen zodat deze niet uiteindelijk bij de drinkwaterzuivering terecht komen. Dat kan zijn door gebruikers die drugs doorspoelen aan te pakken en bijvoorbeeld de stoffen eerder in de keten te verwijderen.

Als er door het drinkwaterbedrijf extra gezuiverd moet worden leidt dat tot extra investeringen die de kostprijs van drinkwater kan verhogen. Vitens is dan ook alert als het gaat om vreemde stoffen in het oppervlakte- en grondwater.

Standpunt over eigendom drinkwaterbedrijf

In Nederland zijn drinkwaterbedrijven bij wet in eigendom van publieke aandeelhouders (gemeenten & provincies). Vitens vindt dit een goede zaak vanwege het publieke belang van de drinkwatervoorziening.

Standpunt over financiering internationale activiteiten

De beschikking over goed drinkwater is wereldwijd problematisch; dagelijks sterven er 10.000 mensen, vooral kinderen, door gebrek aan schoon drinkwater en sanitatie. Dat is het equivalent van 20 jumbo jets per dag. Om deze reden staan drinkwater en sanitatie centraal in het 7e Millennium Development Goal van de Verenigde Naties. Voor meer dan 1 miljard mensen is een schoon glas water ver buiten bereik. De Nederlandse regering heeft zich gecommitteerd bij te dragen aan MDG 7: het streven is in 2015 vijftig miljoen mensen duurzaam toegang tot veilig drinkwater en basis sanitaire voorzieningen te verschaffen.

Waarom Vitens-Evides International?

Vitens en Evides Waterbedrijf voelen vanuit hun kern de behoefte om hun kennis op het gebied van drinkwater en sanitatie te delen met waterbedrijven in ontwikkelingslanden. Vitens en Evides voelen zich betrokken en willen niet werkeloos toekijken terwijl zoveel mensen onnodig sterven. Met Vitens-Evides International dragen beide bedrijven hun steentje bij aan de brede maatschappelijke commitment om de MDG-doelstellingen te behalen. Door samen te werken met lokale drinkwaterbedrijven hebben inmiddels ruim 20 miljoen mensen in Ghana, Mozambique, Vietnam, Mongolië, Malawi en Suriname een betere toegang tot schoon drinkwater. Vitens-Evides International werkt not-for-profit, investeert niet en streeft geen eigendom na.

Relatie moederbedrijven

Vitens en Evides zijn publieke bedrijven die te maken hebben met gebonden klanten. Dat betekent dat grote zorgvuldigheid betracht wordt met de financiering van alle activiteiten. Om helderheid te bieden op dit vlak hebben Vitens en Evides de organisatie Vitens-Evides International bv opgericht. Een apart bedrijf dat jaarlijks een vast bedrag ontvangt van de moederbedrijven. Met dit bedrag ontwikkelt Vitens-Evides International projecten om de drinkwatervoorzieningen in ontwikkelingslanden te verbeteren. Hierbij wordt nauw samengewerkt met lokale waterbedrijven. Het Nederlandse ministerie van Ontwikkelingssamenwerking en internationale donoren zoals de Wereldbank financieren deze projecten. Er is nadrukkelijk geen commercieel doel en alle werkzaamheden worden not-for-profit uitgevoerd. De toegevoegde waarde van Vitens-Evides International voor lokale waterbedrijven wordt ook herkend door waterbedrijven in nieuw opkomende landen (emerging economies) zoals India en China. Vitens-Evides International staat echter nadrukkelijk op het standpunt dat in deze landen een volledig kostendekkend tarief voor haar inzet wordt gewaarborgd.

Vitens-Evides International ontvangt van beide moeders jaarlijks € 1 miljoen. Vitens had in 2009 een omzet van € 445 miljoen. Omgerekend betekent dit dat elke Vitens-aansluiting € 0,42 cent per jaar bijdraagt aan Vitens-Evides International op een gemiddelde jaarrekening van € 175,-. Het bedrag van € 1 miljoen is goedgekeurd door de aandeelhouders van Vitens, gemeenten en provincies in haar voorzieningsgebied. Voor de gegevens van Evides Waterbedrijf, kijk op evides.nl.

De internationale activiteiten van Nederlands drinkwaterbedrijven krijgen regelmatig ook politieke aandacht gehad. Dit heeft er onder meer toe geleid dat een Kamerbrede meerderheid (alleen de PVV was tegen) bij de behandeling van de nieuwe Drinkwaterwet in 2008 heeft ingestemd met de zogeheten 1%-regeling. Dit houdt in dat drinkwaterbedrijven wettelijk maximaal 1% van hun omzet mogen gebruiken voor internationale activiteiten. Er is politieke steun voor het idee dit bedrag uit de behaalde winst te halen. De besteding van de winst van een waterbedrijf is een aangelegenheid van de aandeelhouders. Zij beslissen of de winst (hiervoor bestaat een wettelijk maximum) wordt uitgekeerd als dividend, wordt toegevoegd aan de reserves ter verbetering van de solvabiliteit, wordt ingezet voor extra investeringen of ingezet kan worden voor de internationale activiteiten.

Standpunt over geen chloor in drinkwater

Vitens is er trots op dat het door haar geleverde drinkwater geen toevoegingen zoals chloor bevat. Vitens heeft in de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in o.a. het verbeteren van de zuiveringstechnieken. Onder andere door het toepassen van actieve koolfilters en membraantechnologie behoort het toevoegen van chloor aan het drinkwater tot het verleden. Door een scherpe controle van het drinkwater tijdens het transport van pompstation naar de kraan bij de klant thuis, kan Vitens de kwaliteit van het water garanderen. Het toevoegen van chloor of andere substanties vanwege volksgezondheidsrisico's is hierdoor niet nodig.

Standpunt over graafschade

Door schade aan leidingen als gevolg van graafwerkzaamheden kunnen gebieden zonder water, stroom of datacommunicatie komen te zitten. Elk jaar wordt er voor zo’n 25 miljoen euro aan onbedoelde graafschade veroorzaakt. Dit kan, en moet minder. Daarom is Vitens namens de waterbedrijven lid van het KLO, het Kabel- en Leidingoverleg (klo.nu). Dit is een samenwerkingsverband van netbeheerders, grondroerders en beheerders van de ondergrond. Vitens is, net als KLO, van mening dat het beter kan, en zet zich daarom in om te helpen graafschades beter in kaart te brengen.

Standpunt over grondwater

Vitens maakt kraanwater van grondwater. In ons voorzieningsgebied staat de bodem dat gelukkig toe. Grondwater is goed beschermd tegen invloeden van buitenaf doordat het in de grond zit, het heeft een stabiele temperatuur en is schoon. Het is daarmee heel duurzaam om van grondwater drinkwater te maken; er zijn geen grote, technisch ingewikkelde waterzuiveringen nodig die veel energie verbruiken. Het is ook een veilige bron. Vitens heeft in het verleden in Enschede eens per direct een oppervlaktewaterwinning moeten sluiten als gevolg van de Vredesteinbrand. Het kraanwater van Vitens is dan ook echt een natuurproduct, elk water is uniek door de eigen lokale bodemsamenstelling. De balans van mineralen is vaak een natuurlijke balans. Sommige bronnen zijn zo schoon dat ze een broncertificaat hebben en het zo direct naar de mensen thuis getransporteerd kan worden. Onze klanten krijgen dan met recht bronwater uit de kraan. Daarom zal Vitens altijd grondwater winnen en voor grondwater kiezen, want dat is de duurzaamste, veiligste en stabielste bron voor kraanwater. Als we deze bronnen dan ook nog eens voor de toekomst duurzaam beschermen, kunnen onze kinderen en diens kinderen ook verzekerd zijn en blijven van deze eerste levensbehoefte.

Standpunt over intelligente watermeters

Het waterverbruik wordt vrijwel overal gemeten met watermeters. Deze zitten direct na de hoofdkraan in de binneninstallatie. Jaarlijks wordt de meterstand opgenomen. Vroeger door meteropnemers, tegenwoordig door de klanten zelf waarna de standen worden doorgegeven aan het drinkwaterbedrijf. Er wordt al lang onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om meterstanden op afstand af te lezen. In het buitenland zijn daar veel voorbeelden van, maar deze meters bevinden zich dan vrijwel altijd buiten de woning. Grootschalige omschakeling zou onevenredig kostbaar zijn. Door voortgaande (ICT)techniek nemen de mogelijkheden echter toe. Uitsluitend elektronisch aflezen en doorsturen biedt vooralsnog echter voor kleingebruikers/huishoudens weinig voordelen t.o.v. het eenmalig handmatig aflezen.

Interessant kan het zijn om via een elektronische meter de klant meer informatie en mogelijkheden voor beïnvloeding van het gebruik te geven. Dan spreken we van intelligente meters. Via dergelijke meters kan het verbruik continu worden gemeten (en gemeld aan de klant) maar het is ook mogelijk om de verbinding te gebruiken om het verbruik te sturen inclusief het zo nodig stopzetten van de levering. Dit laatste niet alleen bij wanbetaling maar ook, en veel interessanter, bij mogelijke bedreiging van de kwaliteit.

Vitens heeft veel belangstelling voor deze ontwikkelingen. Zij werkt momenteel al voor een aantal industriële grootverbruikers met meters die continu zijn af te lezen. Op basis van de verkregen informatie kunnen de verbruikers worden geïnformeerd over totaal verbruik, gemiddeld verbruik, piekverbruiken e.d. Vitens heeft ook meegewerkt aan een pilot op laboratoriumschaal (o.m. met KPN) waarbij informatie van intelligente watermeters met een draadloze verbinding via internet werd verzonden. Hoewel de uitkomsten interessant zijn, zijn er nog de nodige problemen op te lossen, zoals het waarborgen en beveiligen van de informatieoverdracht. Grootschalige toepassing voor huishoudelijke klanten wordt voorlopig niet voorzien.

Standpunt over klimaatverandering

Vitens is doordrongen van het belang om klimaatverandering tegen te gaan. Daarom wil Vitens de CO2 uitstoot van het bedrijf tot het uiterste beperken. In 2008 hebben we een climate footprint uitgevoerd om inzicht te krijgen in de CO2-emissie van onze bedrijfsactiviteiten.

Uit de footprint blijkt dat we met het vergroenen van onze energiebehoefte de reductiedoelstelling (Climate partners: 50% reductie in 2010 t.o.v. de emissie in 1990) al hebben gehaald. We richten ons de komende periode op verdere mogelijkheden voor CO2-reductie zoals het beperken van reisbewegingen, de inzet van elektrische auto’s, verdere energiebesparing en het verminderen van de inzet van hulpstoffen. In 2010 is een start gemaakt met een project op onze grootste drinkwaterproductielocatie Spannenburg om o.a. methaangas dat vrijkomt bij de waterzuivering af te vangen.

Standpunt over koude-/warmteopslag

Koude/warmte opslag (KWO) is een veel voorkomende vorm van bodemenergiesystemen (BES). De toepassing ervan groeit momenteel ook explosief. Eenvoudig gezegd komt het systeem erop neer dat ‘s zomers relatief warm water in de bodem wordt opgeslagen om ’s winters weer te worden opgepompt. Vanuit duurzaamheid/klimaatverandering lijken deze systemen belangrijke voordelen te bieden. Er is echter ook nog veel onbekend over de effecten op lange termijn. Vitens keert zich daarom vanuit het voorzorgprincipe vooralsnog tegen BES in grondwater dat is bestemd voor de drinkwaterproductie.

Standpunt over kraanwater

Het Nederlandse kraanwater behoort tot het beste van de wereld. Toch gedragen we ons daar niet naar in Nederland. Jaarlijks drinken we in Nederland per persoon 22 liter flessenwater. Niet eens als bewuste keuze, maar omdat het vaak niet mogelijk is om buitenshuis aan kraanwater te komen. Op veel festivals zijn bezoekers aangewezen op voorverpakt water en in restaurants wordt kraanwater soms geweigerd, zelfs als je erom vraagt. Hierdoor durven veel horecabezoekers niet om kraanwater te vragen, blijkt uit onderzoek. Vitens wil dat het in Nederland normaal wordt om een karaf kraanwater op tafel te krijgen als je ergens gaat eten. Dat je kraanwater kunt drinken als je ergens staat te dansen. Dat je overal kraanwater kan krijgen als je onderweg bent, en dat we ons niet meer schamen om kraanwater te bestellen. Kraanwater hoeft natuurlijk niet gratis verschaft te worden, je kunt voor deze vorm van service iets in rekening brengen. Vitens wil dat kraanwater gewoon beschikbaar is, overal.

Standpunt over kraanwater in de horeca

Vitens vindt dat kraanwater altijd beschikbaar moet worden gesteld in de horeca, maar dat het ondernemers vrij staat om er iets of niets voor in rekening te brengen. Vitens hoopt horecaondernemers ervan te kunnen overtuigen over te stappen van de verkoop van de bekende flessen water fabrikanten naar kraanwater. De kwaliteit en de smaak van kraanwater kan makkelijk de concurrentie aan met flessenwater. Verder vindt Vitens vanuit het oogpunt van duurzaamheid dat restaurants zouden moeten overwegen kraanwater te serveren. De CO2 uitstoot van flessenwater is 1400 keer hoger dan van kraanwater. Kraanwater is verder maar liefst 1000 keer zo goedkoop. Vitens verkent momenteel de mogelijkheden om de beschikbaarheid van kraanwater in de horeca te vergroten.

Standpunt over kwaliteit

Drinkwater is een eerste levensbehoefte. De overheid stelt via het Drinkwaterbesluit diverse normen vast voor de kwaliteit van het drinkwater. Het toezicht op naleving van deze kwaliteitsnormen is in handen van de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT). Vitens controleert haar drinkwater op ruim 250 kwaliteitsnormen. Daarbij hanteren wij vrijwillig strengere kwaliteitsnormen dan wettelijk noodzakelijk. Op het moment dat wij een probleem met de kwaliteit van het drinkwater constateren gaat Vitens over tot actie. Dat kan op verschillende manieren. Enerzijds door het afgeven van een drinkwaterkookadvies, of in heel uitzonderlijke situaties door het tijdelijk opzetten van een alternatieve levering van drinkwater. Daarbij rapporteert Vitens voorvallen tevens aan de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT).

Standpunt over kwaliteitseisen (Drinkwaterwet)

De kwaliteit van het drinkwater in Nederland is geregeld in het Drinkwaterbesluit. Dit is een algemene maatregel van bestuur die hoort bij de Drinkwaterwet. Voor een groot deel zijn de eisen afgeleid van de EU-Drinkwaterrichtlijn. Daarbij is de bescherming van de volksgezondheid als uitgangspunt gekozen. Het besluit stelt normen voor ca. 65 stoffen en organismen. Ook is vastgelegd op welke wijze deze stoffen moeten worden gemeten. Verder is er een algemene bepaling die eigenaren van drinkwaterbedrijven verplicht aandacht te besteden aan stoffen waarvoor (nog) geen eisen zijn gesteld maar waarvan kan worden vermoed dat ze risico’s voor de volksgezondheid kunnen opleveren. Voorbeelden daarvan zijn geneesmiddelen en hormonen.

Op de kwaliteit wordt toegezien door de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT). Vitens meldt waargenomen normoverschrijdingen direct aan de Inspecteur. Drinkwaterbedrijven moeten alle meetresultaten jaarlijks overdragen aan de Inspectie, die op basis daarvan een rapport voor de Tweede Kamer opstelt over de drinkwaterkwaliteit in Nederland.

Uit de gegevens blijkt ieder jaar dat de drinkwatervoorziening in Nederland tot de beste van de wereld behoort. Daarbinnen neemt Vitens een toppositie in.

Standpunt over landbouw mest en bestrijdingsmiddelen

Vitens maakt zich zorgen over de vervuiling van de Nederlandse bodem door het gebruik van mest- en bestrijdingsmiddelen. Deze stoffen hebben namelijk invloed op de kwaliteit en hardheid van het grondwater. In het verleden moest Vitens al winputten verplaatsen, dieper grondwater winnen en waterzuiveringen uitbreiden vanwege verontreinigingen door deze stoffen. Dat zou niet nodig moeten zijn. Elk jaar kost dit ons nu al 15 miljoen euro, en dat terwijl we een kostendekkend tarief hebben. Klanten betalen dus mee aan deze extra kosten. Daarom wil Vitens dat de invloed van mest- en bestrijdingsmiddelen zoveel mogelijk tegengegaan wordt, ook als dit betekent dat er gemonitord en gehandhaafd moet worden door provincies en gemeenten, of dat het gebruik van bepaalde stoffen zoals bestrijdingsmiddelen verboden moet worden. Vitens roept iedereen op biologisch afbreekbare bestrijdingsmiddelen te gebruiken en zich in te spannen om aanwezigheid van meststoffen in het grondwater te voorkomen.

Standpunt over legionella

Legionella is een bacterie die de veteranenziekte of legionellagriep veroorzaakt. In verreweg de meeste gevallen wordt de ziekte veroorzaakt door Legionella pneumophila. De ziekte (ook wel legionellosis genoemd) kan ontstaan wanneer mensen de bacterie inademen, bijvoorbeeld in een douche, bij een sproei-installatie of in de buurt van koeltorens. Sinds de uitbraak van legionellosis in Bovenkarspel in 1999 zijn veel wettelijke en technische maatregelen genomen om de kans op besmetting door legionella te voorkomen.

Risico’s op besmetting ontstaan in de binneninstallaties. De bacterie gedijt namelijk goed bij temperaturen tussen 25 en 60oC die veel in binneninstallaties voorkomen. Vitens besteedt de uiterste zorg aan de kwaliteit van het door haar geleverde drinkwater zodat ze afnemer ervan mag uitgaan dat dit water nooit legionellabacteriën bevat in aantallen die risico’s opleveren. Vitens adviseert afnemers ook regelmatig over hoe legionellabesmetting zoveel mogelijk kan worden voorkomen.

In opdracht van de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT) controleert Vitens ook installaties die daarvoor op grond van de wettelijke eisen in aanmerking komen, zoals hotels, zwembaden en sauna’s. Mochten daarbij situaties worden aangetroffen die niet in overeenstemming zijn met de eisen, dan adviseert ze hoe de eigenaar dit (alsnog) kan oplossen. Zo nodig informeert Vitens de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT) die vervolgens handhavend kan optreden.

Standpunt over medicijnresten

Vitens maakt drinkwater van grondwater; water dat vaak enkele tientallen jaren door de bodem gezuiverd is. Helaas komen ook wij heel soms resten van medicijnen in ons grondwater tegen, zoals van paracetamol, diergeneesmiddelen en de pil. Vanzelfsprekend zuiveren we deze resten eruit zodat iedereen op ons kraanwater kan blijven vertrouwen. Maar liever hadden we deze resten niet in ons water gezien, want medicijnresten horen gewoonweg niet thuis in het grondwater waar we drinkwater van maken. Daarom vindt Vitens dat het probleem moet worden aangepakt bij de bron: bij de rioolwaterzuivering van huizen, bejaardentehuizen en ziekenhuizen, daar waar het in de watercyclus terecht komt. De kosten van die aanpak horen daar ook thuis, volgens het principe 'de vervuiler betaalt'. Zonder maatregelen moet Vitens in de toekomst dure zuiveringen bouwen, wat de waterrekening van al onze klanten zal verhogen. Dat willen we niet, want een eerste levensbehoefte moet betaalbaar zijn en blijven. En wie drinkt er nu niet liever water uit een schone bron?

Standpunt over microplastics en nanodeeltjes

In cosmeticaproducten zitten heel kleine plasticdeeltjes, zogenaamde microplastics. Nog veel kleinere deeltjes van deeltjes, die we nanodeeltjes noemen, zijn te vinden in voeding en cosmetica. De deeltjes komen al voor in oppervlaktewater maar nog niet in grondwater. Gezien de grootte van deze deeltjes is het maar de vraag of deze daarin terecht komen, maar dat ze voorkomen in oppervlaktewater is geen goed teken. Microplastics zijn overigens goed te zuiveren maar horen in het milieu natuurlijk niet thuis. Over nanodeeltjes is eigenlijk nog maar heel weinig bekend. Vitens doet daarom mee met een groot Europees onderzoek naar deze deeltjes. Vitens wil ze kunnen meten in het grondwater en als het nodig is kunnen wegzuiveren. Vitens zal zich ervoor inzetten dat het grondwater schoon blijft en juicht duurzame alternatieven toe voor het gebruik van deze deeltjes in cosmetica-, en voedingsproducten.

Standpunt over milieu-wet- en regelgeving

Vitens voldoet aan wettelijke en andere eisen. In 2008 is effectief geanticipeerd op het Activiteitenbesluit (BARIM). In 2008 zijn we ook gestart met projecten met overheden om op onze productielocaties eenduidig en effectief toezicht te bewerkstelligen. Deze projecten zijn succesvol verlopen en hebben inmiddels al in Overijssel geleid tot een select aantal handhavers die namens meerder gemeenten Vitens locaties controleren. Ze maken hierbij gebruik van Concernloket, een site van de overheid waarop Vitens haar milieu-informatie voor het bevoegd gezag ter beschikking stelt. Zie ook onze Milieubeleidsverklaring (PDF).

Standpunt over milieucontroles

Voor Vitens is het zorgvuldig en verantwoord omgaan met het milieu van groot belang. We werken met een intern milieuzorgsysteem om de risico's op negatieve beïnvloeding van het milieu zo klein mogelijk te houden. Hiermee kunnen wij ook effectief reageren als zich onverhoopt een milieu-incident voordoet. Deze worden, vaak in samenwerking met het bevoegd gezag, aangepakt. Vitens voldoet daarnaast aan de eisen gesteld in het nieuwe activiteitenbesluit 2008 (BARIM) en wij zijn partner in het zogeheten Concernloket waarmee overheden op eenvoudige wijze administratieve milieucontroles kunnen uitvoeren.

Standpunt over precario

Gemeenten kunnen belasting heffen op het gebruik van de openbare ruimte door particulieren en bedrijven. Bekende onderwerpen zijn terrassen en reclameborden. Een aantal gemeenten heft ook precario op drinkwaterleidingen die in de straat of onder het trottoir liggen. Vitens is tegen een dergelijke belasting. Naar het oordeel van Vitens moet deze belasting gericht zijn op activiteiten die de openbare ruimte gebruiken met een particulier/zakelijk belang en niet op een activiteit van openbaar belang zoals de drinkwatervoorziening. In zo’n situatie is het een verkapte vorm van gemeentelijke belastingheffing op de klanten. Vitens moet uit het oogpunt van kostendekkende tarieven die belasting immers doorberekenen aan de klanten. Vitens is dan ook verheugd over het kabinetsbesluit om de precarioheffing op onder meer drinkwaterleidingen wettelijk te verbieden.

Standpunt over privacy

De klant staat centraal bij Vitens. Wij zetten daarom in op maximale bescherming van onze klantgegevens. Vitens verkoopt geen klantgegevens. Gegevens worden alleen gedeeld met onze toeleveranciers als dat strikt noodzakelijk is voor het garanderen van de waterlevering aan de klant. Ook de toeleveranciers staan garant voor een juiste bescherming van klantgegevens.

Standpunt over privatisering

Vitens is van mening dat het publieke eigendom van drinkwaterbedrijven goed is geregeld in de Nederlandse Drinkwaterwet. Maar Vitens is wel waakzaam en volgt alle ontwikkelingen in Europa op de voet.

Privatisering van Nederlandse drinkwaterbedrijven is niet aan de orde omdat de Drinkwaterwet dit uitsluit en de EU niet bevoegd is om het op te leggen. Vitens is, als onderdeel van de Nederlandse drinkwatersector, goed beschermd tegen privatisering. In de Drinkwaterwet (art 16) is opgenomen dat aandelen van drinkwaterbedrijven alleen in publieke handen mogen zijn. In die zin is het dus vooralsnog wettelijk uitgesloten om Nederlandse drinkwaterbedrijven te privatiseren. De Drinkwaterwet in Nederland is als zodanig uniek in Nederland en beschermt ons ook tegen een concessie, want watervoorziening moet volgens die wet in publieke handen zijn.

In theoretisch is het natuurlijk denkbaar dat er een EU-richtlijn komt die privatisering zou afdwingen. Een dergelijke richtlijn verreist dan wel een meerderheid in de Europese Commissie en in het Europees Parlement. In veruit de meeste EU lidstaten is de drinkwatervoorziening publiek geregeld. De Europese Commissie heeft al meerdere pogingen ondernomen, maar die zijn steeds gestrand. Een meerderheid wordt dan ook niet op korte termjin verwacht. Zelfs Frankrijk, kampioen privatisering drinkwater, was altijd tegen. Reden: dan zouden ze hun nationale markt, die geheel in handen is van Franse partijen, ook moeten openstellen.

Maar zelfs al zou er een directive komen van de Europese Commissie, dan geldt altijd nog protocol 26 van het Verdrag van Lissabon waarbij wordt aangegeven dat een lidstaat altijd vrij is om een directive wel of niet te implementeren. Op dit moment is de overgrote meerderheid van de Nederlandse politieke partijen tegen verdergaande privatisering. Mocht in de toekomst politieke gedachten veranderen, dan nog moet eerst de eigen drinkwaterwet veranderd worden en dat moet met algemene stemmen.

De onrust en alle media-aandacht vragen echter wel om duidelijke taal van het Kabinet. Vitens heeft het ministerie hier via de brancheorganisatie ook om gevraagd. Hoewel de Europese Commissie heeft aangegeven dat het aan de lidstaten zelf is om te bepalen hoe ze de drinkwatervoorziening regelen, blijft Vitens wel waakzaam. De wereld verandert. We hebben het reeds bij de energiebedrijven gezien. Als er vanuit Europa bewegingen zijn om de huidige regelingen te veranderen, dan vinden we dat een zorgelijke zaak. Het Nederlandse drinkwater behoort tot het beste van de wereld, en dat is van oudsher vanuit de gemeenschap zelf geregeld. Mogelijke commerciële invloed op ons drinkwater moeten we zeer serieus nemen.

Standpunt over samenwerking buitenlandse drinkwaterbedrijven

Vitens heeft haar internationale activiteiten ondergebracht in Vitens-Evides International BV (VEI). Dit is een joint venture met drinkwaterbedrijf Evides, dat het drinkwater in zuidwest Nederland verzorgt. De BV is gericht op het ter beschikking stellen van onze kennis en ervaring voor de verbetering van de drinkwatervoorziening elders in de wereld.

Lokale drinkwaterbedrijven worden geholpen bij het verbeteren van de dagelijkse bedrijfsvoering en het management door medewerkers van Vitens-Evides International. Het bedrijf blijft eigendom van de lokale partij. Voor de ontwikkeling en het beheer van het internationale programma kan Vitens Evides International deels gebruik maken van een eigen budget, dat primair wordt aangewend voor het verkrijgen en cofinancieren van bijdragen door derden, zoals de Wereld Bank, Europese Investeringsbank en het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Daarnaast worden in deze programma’s kleine, speciaal op de allerarmsten gerichte projecten uitgevoerd met behulp van donaties van klanten van Vitens en Evides die verzameld worden via het fonds Water for Life.

Standpunt over schaalvergroting

Vitens is met 5,6 miljoen klanten de grootste van de huidige 10 drinkwaterbedrijven in Nederland. Met enige regelmaat worden onder meer in de Tweede Kamer kritische kanttekeningen geplaatst bij de omvang van Vitens en het vermeende streven naar verdere schaalvergroting. Onweersproken is echter dat de schaalvergroting die sinds de 70’er jaren van de vorige eeuw in de drinkwaterwereld heeft plaatsgevonden (van 110 naar 10 bedrijven) een grote bijdrage heeft geleverd aan de efficiencyverbetering in de sector. Naar verwachting zal het aantal de komende jaren verder afnemen waardoor de gemiddelde schaalgrootte nog zal toenemen.

Vitens kan aantonen dat de groei tot de huidige omvang veel kostenbesparing heeft opgeleverd met gelijktijdige verbetering van de prestaties. Ze is er van overtuigd dat verdere schaalvergroting nog steeds positieve effecten zal hebben. Gelet op het politieke klimaat streeft Vitens verdere schaalvergroting binnen de sector echter niet actief na. Vitens blijft zoeken naar mogelijkheden van efficiencyverbetering door samenwerking met andere sectoren (bv afvalwater).

Standpunt over schaliegas en ondergrondse activiteiten

Het wordt steeds drukker in de ondergrond. Commerciële partijen willen van alles met de Nederlandse bodem om er geld mee te verdienen. Ze willen schaliegas winnen, diverse afvalstoffen opslaan en diepe gaten boren om warmte te winnen. De ondergrond is van onschatbare waarde. In die grond zit ook de bron van ons drinkwater opgeslagen: grondwater. Een samenleving zonder drinkwater kan economisch niet goed draaien en brengt de eigen gezondheid in gevaar. Daarom wil Vitens dat het grondwater beschermd wordt tegen al deze ondergrondse activiteiten. Zowel in de breedte als in de diepte moeten deze activiteiten uit de buurt blijven van grondwaterwinningen. We zijn niet voor of tegen deze activiteiten, wel willen we dat drinkwater als nationaal belang beschermd wordt voor de toekomst. Zo zorgen we niet alleen dat onze kinderen, maar ook onze klein- en achterkleinkinderen verzekerd zijn en blijven van schoon drinkwater.

Standpunt over stortplaats Gat van Zevenhuizen

Vitens volgt de effecten van de verontreinigingen op de bodem van de voormalige stortplaats ‘gat van Zevenhuizen’ dat op een kilometer afstand van het productiebedrijf aan de Amersfoortseweg ligt. Deze stortplaats heeft tot op heden geen gevolgen voor de kwaliteit van het grondwater. Er zijn ook geen extra waterzuiveringsmaatregelen nodig. Vitens heeft geen aanwijzing dat er in de toekomst problemen met de grondwaterkwaliteit te verwachten zijn.

Reinwaterkelder

Eenmaal per jaar laat Vitens via de overloop van de reinwaterkelder drinkwater weglopen in de bodem nabij ons pompstation Amersfoortseweg. Het gaat hier om ongeveer 100 m3 schoon drinkwater. De grondeigenaar is van mening dat door het water uitspoeling van de vervuiling van de voormalige stortplaats wordt veroorzaakt. Een lokale editie van De Stentor heeft hier in het najaar van 2012 uitgebreid over bericht. Vitens krijgt uit bodemonderzoeken, monsters en meetputten geen aanwijzing dat de stortplaats effect heeft op de grondwaterkwaliteit. De hoeveelheid schoon drinkwater die wegstroomt vanuit de reinwaterkelders is bovendien zeer klein, te vergelijken met een gemiddelde regenbui die door de vuilstort stroomt. Van verergering van de verontreiniging is dan ook absoluut geen sprake.

Standpunt over tarief- en dividendbeleid

Vitens voert een maatschappelijk verantwoord beleid op dit punt. Hierbij is het tarief- en dividendbeleid er op gericht dat de klant zo goedkoop als mogelijk drinkwater krijgt, terwijl daarnaast de publieke aandeelhouders een bescheiden rendement op hun investering ontvangen. Bij de jaarlijkse tariefbepaling is ons uitgangspunt dat de prijs voor drinkwater zo laag mogelijk blijft. Als gevolg van dit beleid, en door het terugdringen van kosten, is de afgelopen 5 jaar de gemiddelde Vitens-klant amper meer voor het drinkwater gaan betalen. Daarnaast ligt het Vitens-tarief onder het sectorgemiddelde.

Ten aanzien van dividenduitkeringen voert Vitens een terughoudend beleid dat, mits is voldaan aan de doelstellingen voor continuïteit, een dividendrendement op de boekwaarde van het eigen vermogen oplevert gelijk aan het rendement op een tienjarige staatslening + 1% (tot een maximum van 50% van het netto-resultaat). Dit beleid wordt binnenkort geëvalueerd en mede op basis van de randvoorwaarden uit de nieuwe Drinkwaterwet wordt een nieuw dividendbeleid voorgesteld aan de publieke aandeelhouders.

Standpunt over toezicht

Krachtens de Drinkwaterwet wordt het toezicht op de drinkwaterbedrijven uitgeoefend door de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT). Dit heeft betrekking op alle onderwerpen uit de wet met uitzondering van de scheiding publieke/commerciële taken waarop de Autoriteit Consument en Markt (ACM) toeziet. Bij de parlementaire behandeling van de Drinkwaterwet zijn regelmatig vraagtekens gezet bij de vraag of de ILT ook moet toezien op de winstregulering en de benchmark. Van verschillende zijden werd ervoor gepleit om dit toezicht op te dragen aan de ACM.

Vitens is het eens met de uiteindelijke keuze om het totale toezicht bij de ILT te laten, met uitzondering van de commerciële activiteiten. De ILT heeft tientallen jaren ervaring met het toezicht op de kwaliteit en de leveringszekerheid van de drinkwaterbedrijven. Omdat de benchmark zich niet alleen richt op kosten, maar ook op andere relevante aspecten van de bedrijfsvoering, is de ILT bij uitstek in staat een gewogen oordeel over de uitkomsten te vormen. Bovendien is bij wet bepaald dat de drinkwaterbedrijven geen mededingings(markt)-activiteiten mogen ontplooien. Daarom is toezicht door een mededingingsautoriteit volgens Vitens ook niet aan de orde anders dan bij de beoordeling of drinkwaterbedrijven zich aan de regels houden m.b.t. het ontwikkelen van commerciële activiteiten.

Standpunt over verantwoordelijkheid particuliere instanties

De Drinkwaterwet regelt de verantwoordelijkheid voor particuliere installaties. Deze verantwoordelijkheid berust bij de eigenaar van de installatie. Het Drinkwaterbedrijf is verantwoordelijk voor de kwaliteit van het drinkwater dat aan de eigenaar wordt geleverd (bij de hoofdkraan). Uitgangspunt is dat de installatie volgens de daarvoor geldende (bouw)regels moet zijn aangelegd. Als dat het geval is, zal de kwaliteit van het drinkwater aan de tap ook aan de eisen voldoen. Bij eenvoudige installaties worden dan ook geen extra verplichtingen aan de eigenaar opgelegd. Bij grote installaties waarmee drinkwater aan derden ter beschikking wordt gesteld of waar een bewerking van het water plaatsvindt (bijvoorbeeld legionellapreventie) stelt de Drinkwaterwet ook eisen aan de particuliere eigenaar zoals het uitvoeren van periodieke metingen.

Drinkwaterbedrijven hebben de wettelijke plicht een goed beheer van particuliere installaties te bevorderen. Vitens doet dat onder meer door het verstrekken van informatie. Bovendien voert Vitens evenals haar collega-bedrijven in opdracht van de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT) controles uit op installaties die daarvoor op grond van omvang en gebruik in aanmerking komen (bijvoorbeeld hotels, zwembaden, sauna’s).

Standpunt over verkoop watertorens

In het verleden waren watertorens noodzakelijk om voldoende waterdruk in een leidingnet op te bouwen. Zonder watertorens was dit erg moeilijk. Tegenwoordig zet Vitens geavanceerde pompstations in. Deze regelen automatisch de druk in het waternet. Hierdoor is de oorspronkelijke rol van watertorens nagenoeg overbodig. De kosten van onderhoud van deze torens zijn hoog. Per situatie weegt Vitens zorgvuldig af wat de toekomst kan zijn van watertorens die voor Vitens geen functie meer hebben. Watertorens waarbij dit mogelijk is, worden onder voorwaarden door Vitens verkocht aan derden. Belangrijkste voorwaarde is dat de toren als zodanig in stand moet worden gehouden. Op deze manier wordt de culturele en emotionele waarde van deze voorbeelden van industrieel erfgoed zo goed mogelijk bewaard.

Standpunt over verlegregeling en nadeelcompensatie

Wanneer Vitens leidingen moet verleggen vanwege werkzaamheden vanuit de gemeente (of andere overheden)- kan Vitens aanspraak maken op nadeelcompensatie bij die gemeente over overheidsinstelling. Denk bijvoorbeeld aan de aanleg van een rotonde, reconstructie van een weg, herinrichting van een gebied, etc. De compensatie betreft dan meestal materiaalkosten, kosten van uit en in bedrijf stellen, kosten van ontwerp, begeleiding en uitvoeringskosten.

Door het fusieverleden van Vitens bestaan er verschillende afspraken tussen Vitens en gemeenten in ons verzorgingsgebied. Bij zowel gemeenten als Vitens bestaat de behoefte om deze veelal oude afspraken te moderniseren.

Standpunt over verzilting grondwater

Al het door Vitens geleverde water is gezuiverd grondwater. Vitens zet in op het gebruik van grondwater als basis van haar drinkwater, met name vanwege het feit dat in grondwater weinig tot geen bacteriologische besmettingen voorkomen. In aanzienlijke delen van Nederland bevindt zich onder het zoete grondwater een laag brak of zout grondwater. Naarmate de afstand tot de kust kleiner wordt, neemt de diepte waarop dat brakke water zich bevindt af. Onder meer door grondwateronttrekking of verlaging van de grondwaterstand voor de landbouw kan het brakke grondwater verder omhoog komen (bijv. zoute kwel). Dit kan de mogelijkheden om zoet grondwater te winnen bedreigen, met het sluiten van dure pompstations of delen van een winningsgebied als gevolg.

De ontwikkeling van nieuwe winningsvelden/productiebedrijven is een zeer kapitaalintensieve onderneming. Dit draagt niet bij aan het streven van Vitens om zo goedkoop mogelijk drinkwater aan onze klanten te leveren. Daarom is Vitens in Friesland gestart met een proef om ook van zilt grondwater drinkwater te maken. Op deze manier verwacht Vitens het blijvend gebruik van grondwater in haar hele leveringsgebied zonder al te hoge kosten veilig te kunnen stellen.

Standpunt over warmtewet

In een groeiend aantal gevallen worden huishoudens voorzien van warm tapwater. Daarbij wordt drinkwater opgewarmd, meestal met restwarmte van energiebedrijven, en daarna door het energiebedrijf afgeleverd. Dit in tegenstelling tot de normale warmwatervoorziening waarbij het water wordt geleverd en daarna bij de afnemer wordt opgewarmd (geiser, boiler).

Warm tapwater is formeel geen drinkwater want het is niet bedoeld voor menselijke consumptie. Daarom wordt de levering van warm tapwater geregeld in de Warmtewet en niet in de Drinkwaterwet. De Warmtewet stelt echter geen eisen t.a.v. de kwaliteit. De kwaliteit van warm tapwater wordt daarom geregeld in de Drinkwaterwet, waarin is vastgelegd dat de kwaliteit dezelfde moet zijn als van drinkwater (m.u.v. de temperatuur). Verder regelt de Drinkwaterwet de wijze waarop de leverancier die kwaliteit dient te waarborgen. Er is dus sprake van een gescheiden levering door twee leveranciers van koud en warm water dat vervolgens in de installatie van de klant wordt gemengd. Mochten zich kwaliteitsproblemen voordoen dan zijn de leveranciers verplicht onderzoek te doen naar de oorzaak daarvan. De Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT) ziet er zo nodig op toe dat de noodzakelijke maatregelen worden genomen.

Vitens vindt het belangrijk dat er eisen worden gesteld aan de kwaliteit en dat er goede afspraken zijn tussen de leveranciers. Wij zetten ons er voor in dat in het Drinkwaterbesluit een en ander goed wordt geregeld.

Standpunt over waterketen

Politieke actualiteit

De Tweede Kamer wil dat Minister Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu gaat onderzoeken wat de efficiencyvoordelen zijn als riolering, drinkwater en zuiveringsbeheer worden ondergebracht in waterketenbedrijven. Om de vorderingen op dit gebied te onderzoeken stelt zij op 14 maart 2013 een onafhankelijke visitatiecommissie Waterketen in. De commissie is onderdeel van het Bestuursakkoord Water en de stuurgroep Water. Het onderzoek zal naar verwachting zo'n twee jaar in beslag nemen. Dit onderzoek vloeit voort uit een motie van de Kamerleden Geurts (CDA) en Jacobi (PvdA). Zij vinden dat de samenwerking in de waterketen niet optimaal verloopt en dat daarom moet worden bezien wat de vorming van waterketenbedrijven aan efficiëntievoordelen oplevert. Het kabinetsbeleid stelt dat in eerste instantie op vrijwillige samenwerking moet worden ingezet maar wanneer de bottom-up strategie niet de gewenste resultaten opleveren, zal het Kabinet kijken naar wettelijke regelingen.

Visie Vitens waterketen

Vitens is een groot voorstander van verdergaande samenwerking in de keten. Met 500 partijen is de waterketen in ons land nu zeer inefficiënt georganiseerd. Als we nu stappen zetten om rioolbeheer, afvalwaterzuivering en drinkwaterproductie vanuit het oogpunt van de klant in één hand te geven kan er in 2020 voor heel Nederland zo’n €550 miljoen per jaar aan efficiencyvoordeel worden behaald. Met andere woorden: We kunnen dan elk huishouden minimaal €75 per jaar besparen. Het grootste besparingspotentieel ligt in de samenwerking tussen gemeenten en waterschappen in de afvalwaterketen. Omdat riolering en afvalwaterzuivering technisch aan elkaar gekoppeld zijn, ligt het vormen van afvalwaterbedrijven als eerste stap voor de hand. Samenvoeging van de bedrijfsvoering van afvalwater en drinkwater sluit Vitens echter niet uit. Aangenomen wordt dat synergievoordelen tussen drinkwater en afvalwater ook te bereiken zijn door nauwe samenwerking tussen drink- en afvalwaterbedrijven.

Vitens juicht projecten zoals in Sud-West Fryslan van harte toe, en wil graag samenwerken in de keten daar waar het voordeel oplevert. Door het verschil in schaalgrootte tussen Vitens, gemeenten en waterschappen, kost samenwerken in de waterketen Vitens op dit moment meer geld dan het oplevert. De diverse samenwerkingsinitiatieven zijn momenteel te versnipperd en klein van omvang. Zodra er meer gemeenten aanhaken bij deze vaak regionale initiatieven en sprake zal zijn van een waterketenbedrijf op provinciale schaal, willen wij graag weer instappen.

Besparing

De drinkwaterbedrijven hebben met het bestuursakkoord water afgesproken om voor 2020, 70 miljoen euro te bezuinigen. Omdat samenwerking op dit moment Vitens eerder geld kost dan dat het besparingen oplevert, zoeken wij efficiency bij onszelf. Door projecten als de methaanafvang in Spannenburg, waarbij Vitens stroom gaat maken uit natuurlijke gassen uit grondwater, en het humuszuurproject, waarbij een afvalstof een waardevolle reststof wordt, bezuinigt Vitens. Al deze initiatieven hebben er mede toe geleid dat Vitens haar drinkwatertarieven de afgelopen jaren gelijk heeft weten te houden. Daarnaast wil Vitens zich inzetten voor besparing in het huishouden. 80% van de kosten in de watercyclus ligt bij de mensen thuis.

Standpunt over waterverbruik

Elke dag gebruikt een Nederlander ongeveer 120 liter water. Daarvan gebruiken we slechts 1,5 liter om te drinken. Zonde om de rest door het putje te spoelen zou je denken. Natuurlijk is verspilling van water onnodig, maar we hebben in deltaland Nederland water genoeg. Ons water wordt lokaal gewonnen, gezuiverd en met behulp van Hollandse windenergie naar de mensen thuis getransporteerd. Ons leidingnet is aangelegd voor het verbruik van water zoals we dat nu doen. Een tweede leidingnet aanleggen met 'grijs' water (water dat minder gezuiverd is), is niet alleen zeer kostbaar en niet duurzaam, maar brengt ook een risico voor de volksgezondheid met zich mee omdat in de praktijk het grijze water vermengd kan raken met het drinkwater. Daarom is Vitens geen voorstander van een grijs leidingnet, of van een extreme afname van het waterverbruik. Dat laatste zou namelijk leiden tot stilstand van water in het leidingnet waardoor de kwaliteit van het drinkwater achteruit gaat. Wel is er enorme milieuwinst te halen door minder verbruik van warm water, want circa 30% van het water dat we dagelijks gebruiken verhitten we. De energie die daarbij gebruikt is, is niet herbruikbaar, terwijl water gewoon weer in de watercyclus terecht komt.

Standpunt over zoutcavernes

Na het winnen van zout (pekel) onder de grond ontstaan holtes, ook wel cavernes genoemd. Over het algemeen wordt aangenomen dat dergelijke holtes zich goed lenen voor ondergrondse opslag omdat een zoutcaverne goed dicht zou zijn, en dus een ideale en veilige plaats biedt voor het opslaan van stoffen. Deze cavernes bevinden zich op een diepte tussen de 400 en 1500 meter.

Opslag van strategische reserves olie in zoutcavernes is gemeengoed in Duitsland en in de Verenigde Staten. In Nederland bevinden zich 80 zoutcavernes, daarvan worden enkele vooralsnog alleen gebruikt voor de opslag van aardgas.

Net over de grens bij Enschede in Duitsland, in de buurt van Gronau, bevinden zich ongeveer honderd cavernes waar ook stoffen, zoals gas en ruwe olie, in zijn opgeslagen. Momenteel is er een olielek in het gebied ontstaan waarbij volgens berichten duizenden liters olie naar de oppervlakte zijn gekomen. Er wordt nog onderzocht wat de oorzaak is van het lek. Vitens onderhoudt goede contacten met het waterbedrijf in Duitsland over het lek en de gevolgen voor het grondwater. De Twentse winningen van Vitens liggen op voldoende afstand van het lek; de drinkwatervoorziening is op dit moment niet in het geding.

Zoutcavernes staan steeds meer in de belangstelling; steeds meer organisaties willen stoffen opslaan in deze ruimtes. Zo ook in Nederland. Op dit moment worden er in Nederland zoutcavernes gebruikt voor de opslag van aardgas en stikstof. Ook zijn er plannen om stoffen zoals gasolie en resten van afvalverbranding op te slaan. De verwachting is zelfs op lange termijn dat de mogelijkheid tot opslag van stoffen belangrijker wordt dan de zoutwinning zelf.

Vitens maakt zich zorgen over de toenemende drukte in de ondergrond. Grondwater, waar Vitens drinkwater van maakt, is uiterst kwetsbaar voor verontreiniging. Een liter olie maakt een miljoen liter grondwater onbruikbaar voor drinkwaterproductie. Vitens wil haar bronnen dan ook beschermen en brengt daarom nu in kaart waar de zoutholtes zich bevinden in Nederland en vlak over de grens, en wat voor stoffen er (zullen) worden opgeslagen. Vitens gaat deze locaties vergelijken met de locaties van haar (toekomstige) winningen. Vitens is niet voor of tegen opslag in de ondergrond, maar wil dat de drinkwaterwinning in acht wordt genomen.

De website Vitens.com werkt het best met cookies. Met cookies, soms van derden, kunnen wij algemeen websitebezoek analyseren en problemen met de site oplossen. Meer informatie vindt u in ons privacy statement.