Bodemconvenant: Zorgen Vitens blijven

Pers

De Rijksoverheid heeft op dinsdag 17 maart met het Bodemconvenant nieuwe afspraken gemaakt met de provincies, gemeenten en waterschappen over de aanpak van bestaande bodemverontreinigingen voor de komende periode van 2016 tot en met 2020. Hiermee is een heel belangrijke stap gezet in de aanpak van bodemverontreinigingen. Het is een ambitieus convenant geworden en daar is Vitens verheugd over. Wel vraagt Vitens de betrokken partijen het drinkwaterbelang niet te laten ondersneeuwen bij de uitvoering van het bodemconvenant.

Wat vindt Vitens van het convenant?
Het bodemconvenant is van groot belang voor de aanpak van bodemverontreinigingen. Wel houdt Vitens zorg over de uitvoering en reikwijdte van de afspraken. Daarom vraagt Vitens de overheid om de volgende drie punten:

1. Zorg ervoor dat alle bodemverontreinigingen die drinkwaterwinningen bedreigen, voor 2020 gesaneerd zijn
Vitens vindt het noodzakelijk dat er na 2020 geen bodemverontreinigingen meer zijn die een directe bedreiging vormen voor de drinkwatervoorziening. De verontreinigingen die bekend staan als spoedlocaties volgens de criteria van de Wet Bodembescherming moeten volgens het convenant met spoed, dus vóór 2020 worden gesaneerd. Het convenant is daarom een stap voorwaarts en daar is Vitens blij mee. Maar met de uitwerking van dit convenant, en de afspraken zoals deze er nu in opgenomen zijn, zullen niet alle bodemverontreinigingen die een drinkwaterwinning bedreigen worden gesaneerd. Dit komt door de criteria die worden gehanteerd voor spoedlocaties. Vitens wil graag dat ook de volle reikwijdte van de KRW doelstellingen met betrekking tot het drinkwaterbelang (Kaderrichtlijn Water - het principe van een eenvoudige zuivering) wordt meegenomen in de uitvoering van het convenant.

2. Redeneer bij de uitvoering van het bodemconvenant ook vanuit de drinkwaternorm
Alleen verontreinigingen met een bepaalde omvang worden volgens de criteria in het convenant als ernstige verontreiniging beschouwd. Bij concentraties boven de drinkwaternorm, maar onder de interventiewaarde, of wanneer de omvang van de locatie te klein is, wordt de locatie niet als ernstig verontreinigd beoordeeld. De aanpak van deze verontreinigingen blijft dan in veel gevallen achterwege waardoor Vitens blijft zitten met restverontreinigingen die Vitens dan zelf moet oplossen en betalen. Een drinkwaterwinning is echter geen bodemverontreinigingszuivering. Bodemverontreinigingen brengen risico’s met zich mee. Vitens maakt zich grote zorgen over de verontreinigingen die zullen blijven bestaan.

Het convenant bevat voor de drinkwaterbedrijven alleen oplossingen in het gebiedsgericht beheer en legt de verantwoordelijkheid daarvoor bij het bevoegd gezag. Dit biedt niet voor alle gevallen een oplossing. Zo zijn er ook winningen waarvan de bron van de verontreiniging niet bekend is, maar die wel kunnen leiden tot risico’s voor de zuivering en de volksgezondheid als er niet op tijd wordt ingegrepen. Vitens vraagt met klem óók deze verontreinigingen alsnog aan te pakken en te saneren. Daarnaast zijn er bodemverontreinigingen waarbij meer onderzoek nodig is en ook daar voorziet het convenant niet in. Er zijn in het convenant geen afspraken opgenomen om de impasse die dan kan ontstaan, te doorbreken, bijvoorbeeld als het bevoegd gezag een ander oordeel heeft over een bodemverontreiniging dan Vitens.
Het is voor Vitens op dit moment onduidelijk hoeveel verontreinigingen uiteindelijk daadwerkelijk zodanig gesaneerd gaan worden dat ze geen bedreiging meer vormen. Vitens ziet graag dat de Rijksoverheid daarin een helpende hand biedt.

3. Stel een drinkwatercommissie in die betrokken wordt bij de uitvoering van het bodemconvenant
De drinkwatersector is niet vertegenwoordigd in het bodemconvenant. Deze wordt namelijk ondertekend door het ministerie van I&M, de provincies, gemeenten en waterschappen. Vitens pleit daarom voor een drinkwatercommissie die betrokken wordt bij de beoordeling van spoedeisendheid, invulling en uitvoering van het van het convenant, zodat het drinkwaterbelang volledig verzekerd wordt.
Zonder deze maatregelen is de zorg van Vitens dat de kosten van onderzoek, monitoring en noodzakelijke saneringen bij haar klanten terecht komen via het drinkwatertarief.

Achtergrond
De Nederlandse bodem behoort tot de meest vervuilde in Europa en het saneren ervan kost veel geld. Een kwart van alle grondwaterwinningen voor drinkwater in Nederland wordt bedreigd door bodemverontreinigingen als gevolg van menselijke activiteiten, zoals landbouw, stedelijke riolering en industrie. Het gaat voor Vitens zelfs om 60 locaties waarbij bodemverontreinigingen zich nabij winningen bevinden, of waarbij stoffen worden aangetroffen in meetpunten nabij winningen. De afspraken in het convenant zijn voor Vitens dan ook van zeer groot belang. Vitens, en haar 5,5 miljoen klanten, zijn volledig afhankelijk van de kwaliteit van het grondwater.
 
Twee derde van het drinkwater wordt gemaakt uit grondwater. Dit grondwater wordt door deze vervuiling bedreigd. Vitens benadrukt dat de kwaliteit van het uiteindelijke kraanwater niet in het geding is, want Vitens zal altijd zuiveren. Maar het bedrijf moet steeds meer kostbare en niet-duurzame maatregelen nemen, zoals extra zuiveringsstappen. Vitens wil een schone bron die eenvoudig gezuiverd kan worden, zodat er voldaan wordt aan de KRW-richtlijnen. Grondwater blijft uiteindelijk, als we deze bron beschermen, een duurzame en kwalitatieve keuze die houdbaar is voor de toekomst. Maar dan moeten we niet toestaan dat deze bron verder vervuild raakt.

Op sommige locaties zijn de vervuilingen te ernstig, waardoor het al niet meer houdbaar is te zuiveren en de winning wordt gesloten, zoals in Brucht, Hengelo, Nijmegen en in Zutphen. In alle gevallen betekent dit dat de drinkwatertarieven kunnen gaan stijgen voor de consument en voor het Nederlandse bedrijfsleven, dat in grote mate afhankelijk is van zuiver water. Vitens wil dan ook dat haar bronnen beschermd worden, niet alleen voor nu, maar ook voor toekomstige generaties. Het Bodemconvenant zou daarin moeten voorzien.

Vitens zal zich er altijd voor inzetten haar bronnen te beschermen, zodat haar klanten nu en in de toekomst kunnen blijven rekenen op schoon en fris kraanwater, gemaakt uit een schone en duurzame bron. De voorwaarden zoals gesteld in de Kaderrichtlijn Water die voorzien in een eenvoudige drinkwaterzuivering moeten leidend zijn.

Gerelateerde nieuwsberichten

De website Vitens.com werkt het best met cookies. Hiermee verbeteren wij de website en onze service. Meer info: privacy statement.