Schoon drinkwater als ijkpunt voor duurzame toekomst en gezond leefmilieu

Nieuws

Hoe mooi zou het zijn als ons watersysteem in 2027 toekomstbestendig is en alle drinkwaterbronnen schoon zijn én schoon blijven? Of zoals onze minister van Infrastructuur en Waterstaat, Cora van Nieuwenhuizen, het zo mooi verwoordt: “Op naar echte drinkbare rivieren!” Om een duurzame toekomst voor ons en toekomstige generaties te realiseren, moet het belang van schoon en gezond drinkwater krachtiger worden meegenomen in de beleidsvorming en beleidsmaatregelen die ons leefmilieu raken. Dat is nog niet zo vanzelfsprekend.

Een vraag die me erg bezig houdt is: wat is nu écht duurzaam voor de toekomst? Zo hebben windmolens negatieve effecten voor vogels en vleermuizen, terwijl in 2030 zo’n 40% van het totale stroomverbruik uit windenergie moet gaan komen. Welk belang prevaleert hier dan? Dat van natuurbehoud of van de duurzame energietransitie? Ander voorbeeld: De Wereldgezondheidsorganisatie WHO waarschuwde tegen de gevolgen van fijnstof. Fijnstof is jaarlijks wereldwijd goed voor zo’n 7 miljoen doden, meer dan door malaria. De boosdoener? Onder andere de scharrelpluimveehouderij. Moeten we dan daadwerkelijk terug naar de legbatterijkip, vroeg ik me af. Hier gaat de vraag over volksgezondheid versus dierenwelzijn.

Elke dag worden we als drinkwaterbedrijf met dilemma’s zoals deze geconfronteerd. Zo zien we dat het erg druk wordt om ons heen. De drinkwaterbronnen waar we vandaag het kraanwater voor 5,6 miljoen Nederlanders van maken, staan onder druk. De kwaliteit wordt bedreigd door diepe bodemactiviteiten, de opkomst van nieuwe stoffen, door de landbouw en zelfs door de luchtkwaliteit. Hier zien we het dilemma van de energietransitie, de economie en het drinkwaterbelang. Staan die tegenover elkaar, of kunnen die met elkaar? Als partijen tijdig hun belangen delen, zijn er vaak goede, afgestemde oplossingen mogelijk. Gelukkig zijn er allerlei partijen die graag willen samenwerken, die over hun grenzen heen kijken, en gaan voor het maatschappelijke belang.

Momenteel wordt er in Den Haag gewerkt aan bestuurlijke afspraken over waterkwaliteit, wat eerder een nieuw Bestuursakkoord Water werd genoemd. Wij zouden het liefste zien dat in deze afspraken heel strenge doelen worden opgenomen voor waterkwaliteit. Er zijn Europese regels waaraan we in 2027 als Nederland moeten voldoen, vastgelegd in de KaderRichtlijn Water (KRW). Deze richtlijn houdt in dat de bronnen schoon moeten worden en schoon moeten blijven. Maar wat ons betreft zouden de nieuwe uitdagingen, zoals medicijnresten en nieuwe stoffen, ook meegenomen moeten worden. We pleiten daarom voor het uitgangspunt van KRW+ als leidraad voor dit nieuwe bestuursakkoord.

Maar er speelt meer. In het akkoord gaat het ook over klimaatbestendigheid, een onderwerp dat nu hoog op de politieke agenda staat met het klimaatakkoord. Maar klimaatbestendige rivieren en watersystemen zijn eigenlijk ook weer bronnen die uiteindelijk schoner kunnen blijven. Beperking van de klimaateffecten, in combinatie met robuuste watersystemen, dragen bij aan betere kwantiteit en kwaliteit van zowel oppervlaktewater als grondwater, onze bronnen van drinkwater. Wat is dan belangrijker, waterkwaliteit of klimaatbestendigheid? Economie of schoon drinkwater en schone drinkwaterbronnen?

Alles staat met elkaar in verbinding. En het wegen van wat echt bijdraagt aan een duurzame toekomst, is de uitdaging die voor ons ligt. Durven kiezen voor een gezamenlijk en ambitieus perspectief, in plaats van alles een beetje, daar is lef voor nodig. Ik ga graag verder in gesprek met alle betrokkenen rondom de bestuurlijke afspraken om zo het drinkwaterbelang stevig verankerd te krijgen. Op dus naar echte drinkbare rivieren!

Jelle Hannema is directievoorzitter van Vitens

Gerelateerde nieuwsberichten

De website Vitens.com werkt het best met cookies. Hiermee verbeteren wij de website en onze service. Meer info: privacy statement.